مناهج

مناهج
نگرش ها و دغدغه های حوزه و روحانیت

۳۳ مطلب با کلمه‌ی کلیدی «رسانه حوزوی مناهج» ثبت شده است

  • علی مهدوی
  • علی مهدوی

آیت الله علوی بروجردی از اساتید حوزه علمیه قم در گفت وگویی مطالبی پیرامون اقتصاد اسلامی مطرح کرده بود که واکنش هایی در حوزه علمیه داشت که از جمله حجت الاسلام والمسلمین خسروپناه از اساتید حوزه علمیه قم بود که سخنان استاد علوی بروجردی را رد و از وی درخواست گفت وگو و مناظره علمی نموده بود که در چند روز اخیر این گفت و گوی علمی بین این دو استاد حوزه برگزار گردید که مشروح آن را در ادامه می بینید:

  • علی مهدوی

هیچ زمانی برای آموختن دیر نیست و انسان در معرض خطا است و ممکن است اشتباه کند. وقتی این را فهمید، باید از حرفش برگردد و نقد لازمهٔ بحث است.

آیت الله علوی بروجردی از اساتید حوزه علمیه قم در گفت وگویی، مطالبی پیرامون اقتصاد اسلامی مطرح کرده بود که واکنش هایی در حوزه علمیه داشت که از جمله حجت الاسلام والمسلمین خسروپناه  از اساتید حوزه علمیه قم بود که سخنان استاد علوی بروجردی را ردّ و از وی درخواست گفت وگو و مناظره علمی نمود، که در چند روز اخیر این گفت و گوی علمی بین این دو استاد حوزه برگزار گردید که مشروح آن را در ادامه می خوانید:

مجری:

بسم الله الرحمن الرحیم

با استعانت از ذات أحدیت و تبریک ایام باسعادت ولادت امیرالمؤمنین(ع)، این توفیق را داریم که در این ایام باسعادت، در محضر دو تن از بزرگواران حوزه، گفتگو و بحث علمی داشته باشیم. امروز در محضر حضرت آیت‌الله علوی بروجردی، و همچنین در محضر جناب استاد بزرگوار حاج‌آقای خسروپناه هستیم. من عذر می‌خواهم که در اینجا نشسته‌ام؛ اقتضای فیلمبرداری همین بود و همچنین قرار بود که بحث و گفتگوی خیلی صمیمی باشد. چینش هم به خاطر فیلمبرداری است. ان‌شاءالله که بتوانیم از محضر شما بزرگواران استفاده کنیم.

بروجردی: أحسنتم. جزاکم‌الله‌خیراً. ما هم عرض سلام و عرض ادب خدمت حضرت آقای خسروپناه و شما و همه عزیزان داریم و امیدواریم که ان‌شاءالله همانطور که عرض کردیم، گفتگو برای ما در حوزه یک اساس است و ما جز کلام خدا، وحی و آنچه که ثَبَتَ حُجیَّتُه از ناحیه معصومین، هیچ چیز دیگری را جزئی از ثوابت نمی‌دانیم و قابل بحث و نِقاش است. هر نوع مباحثه و مجادله در این امور به کمال علمی حوزه کمک می‌کند. در حوزه این رویه ما بوده است، و هیچوقت نباید به این رویه خدشه‌ای وارد شود.

خسروپناه: أعوذ بالله من الشیطان الرجیم. بسم الله الرحمن الرحیم. الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی رسول الله و آله الطیّبین الطاهرین المعصومین، لا سیّما حجة بن الحسن العسکری أرواحنا لتراب مقدمه الفداء. بنده هم عرض سلام و ادب دارم خدمت همه عزیزان حاضر در جلسه، مخصوصاً حاج‌آقای علوی بروجردی که خدا توفیق داد در این ایام مبارک در این مکان قدسی [باشیم] که زمانی آیت‌الله العظمی حائری یزدی و آیت‌الله العظمی بروجردی حضور داشته‌اند و انفاس قدسیّه‌ای با خدا در این مکان راز و نیاز داشته‌اند، و هم [اینکه] امروز روز ولادت امام جواد الأئمه بود، طبق هیأت دقیق، و هم در آستانه سیزدهم رجب هستیم. میلاد باسعادت امیرالمؤمنین مولی‌الموحدین را تبریک عرض می‌کنم و خدا را برای توفیق شرکت در این جلسه شاکرم و [امیدوارم] گفتگوی علمی و صمیمی‌ای داشته باشیم.

مجری: موضوعی که بزرگواران فرصت دادند تا در خدمت ایشان باشیم، اقتصاد اسلامی است. در مهرماه امسال (۱۳۹۹) گفتگو و بیاناتی از حضرت آیت‌الله علوی بروجردی منتشر شد، پیرامون بحث اقتصاد اسلامی، واکنش‌های مختلفی صورت گرفت و نظرات مختلفی مطرح شد، به‌ویژه حاج‌آقای خسروپناه که تأکید داشتند که این موضوع مهمی است و لازم است تا در این زمینه گفتگویی صورت بگیرد. با توجه به اینکه این مبحث از سوی حاج‌آقای بروجردی مطرح شده بود، ما در ابتدا از ایشان می‌خواهیم تا مجدداً مروری داشته باشند بر نظرات‌شان که بیان فرموده بودند و احیاناً ممکن بود که به‌صورت کامل مطرح نشده باشد، یا اینکه بحث‌های تکمیلی‌شان را بفرمایند تا بعد از آن از محضر استاد خسروپناه استفاده کنیم.

بروجردی: بسم الله الرحمن الرحیم. چیزی که [آن را] به‌عنوان شریعت و دین اسم می‌گذاریم، مجموعه‌ای است از اعتقادیات، فقه، احکام و اخلاقیات. این مجموعه را داریم. در بحث اعتقادات، مباحث کلامی است. آنچه که ما الان با آن سروکار داریم فقه است. فقه ما مجموعه احکام است و شیعه یکی از غنی‌ترین فقه‌ها را دارد؛ چرا که ما از یک میراث بسیار غنی روایی برخورداریم. در روایاتی که داریم. چون می‌دانیم موضوع فقه عمل مکلّف است، فعل مکلّف، بایدها و نبایدها، و در روایات فقهی، ائمه پیرامون این بایدها و نبایدها مطالبی را عنوان فرموده‌اند، و توجه داشته باشیم که حکم همیشه روی موضوع می‌آید، موضوع باید محقَّق باشد تا حکم روی آن بیابد.

  • علی مهدوی

لزوم بروزرسانی و اهمیت‌بخشی به جایگاه این رشته

فاطمه فرهادیان

 

 حوزه‌های علمیه، با پیشینه‌ای بیش از هزار سال، وظیفه «حفظ»، «ترمیم و بازسازی» و «بالندگی» فرهنگِ متعالی شیعه را عهده‌دار بوده‌اند. این هدف و وظیفه، حوزه‌های علمیه را بر آن می‌داشته که به آموزش و تبلیغِ علوم و معارف دینی و پاسخ‌گویی و برآوردن مسائل و نیازهای جامعه و مدیریّتِ نیازمندی‌های حیات فردی و اجتماعی مردم، قامت راست کنند. حیات و بقای هر نظام علمی در گروِ آن است که در جهت بازشناسیِ فعّالِ شیوه‌ها و ساختارها جهد و جدیت لازم به کاربندد تا از راه بازسازی و کامل کردن آنها، طرحی کارآمد و ناظر به نیازها و مسائل نوپدید فراهم آورد، طرحی که در آن راهبردهایی برای چاره جوییِ نیازها و پاسخ گویی پرسش ها، پیش بینی شده باشد.

 

جامعیّتِ دین و توسعه شگرف دانش‌های دینی، تخصّصی‌کردن دانش‌های حوزوی را با بسترسازی مناسب و برنامه‌ریزی دقیق و استوار ناگزیر می‌سازد. یکی از دانش‌های تخصصی در این زمینه «گرایش رشته اخلاق» است که  با وجود قدمت این علم، چند صباحی بیش، از تولد این رشته در حوزه‌های علمیه نمی‌گذرد. از آنجا که ترکیب نظام آموزشی حوزه بیشتر منحصر به طرّاحی هندسه دانش‌هایی همچون فقه، اصول، تفسیر و حدیث، فلسفه و کلام و رجال است؛ همواره غفلت و نبود اهتمامی شایسته نسبت به گرایش اخلاق و تربیت در نظام آموزشی حوزوی، به چشم می‌خورد که این امر با ساز و کار و رسالتی که برای حوزه‌های علمیه تعریف شده است، همخوانی ندارد. بایسته است از محدودشدن در چنین نگاه‌های تقلیل‌گرایانه پرهیز شود و به بازشناخت دانش‌های تخصّصی و علمی دیگر همچون «رشته اخلاق و تربیت اسلامی» نیز پرداخته شود.

بی‌گمان، اگر یک نظامِ آموزشی ، نَفَس نَفَس با دگرگونی‌ها و تحوّل‌های معنوی و اخلاقی همراه نباشد، در این روزگار پُرشتاب، جان خواهد سپرد یا واپس خواهد نشست. از این رو بررسی و اهمیت‌بخشی به جایگاهِ این رشته با توجّه به پتانسیل‌هایی که دارد، در خور توجه است و بی‌توجهی به توانمندسازی این رشته می‌تواند از کارآمدیِ نظام آموزشی حوزه بکاهد.

  • علی مهدوی

به‌روز کردنِ نرم‌افزار اداره حکومت اسلامی

مأموریت حوزه‌های علمیه در گام دوم انقلاب

علی مهدوی

یک. دستاورد گام اول؛ نرم‌افزار انقلاب اسلامی

روزی که نهضت اسلامی به رهبری حضرت امام به پیروزی رسید و طاغوت سرنگون شد؛ کل جهان دچار یک شوک عمیق شد.
انقلابی برآمده از متن یک دین! دینی که داعیه‌دار اصلی قیام علیه باطل و ظلم است؛
قیام ولو با دست خالی؛ اما بوسیله وحدت کلمه ذیل پرچم توحید و با سرمایه‌ی توکل و ایثار و مواسات.
انقلاب اسلامی پیروز شد و آرام آرام مفاهیم جهاد و ظلم‌ستیزی و تقابل با صهیونیسم و استکبار، جلوه‌های عملی خود را نشان داد؛ حتی فلسطین که زیر چکمه رژیم صهیونیستی در حال محوشدن کامل بود، با حوادث انقلاب اسلامی به خود آمد، بیدار شد و به مقاومت، دلگرم و امیدوار گردید.

دو. نقش ویژه روحانیت در استقرار نظام اسلامی

امام عظیم‌الشأن انقلاب اسلامی، مفاهیم ناب اسلامی را که صرفا در حد آرمان‌های انقلابی بودند، به منصه‌ی عمل آورد؛
حالا این روحانیون بودند که همچون زنبور عسل شهد آن را در سرتاسر ایران منتشر کردند و در اثر آن مجاهدت‌ها و تبلیغ‌ها، طاغوت و طاغوتیان، از بین رفته و نظام اسلامی مستقر شده بود.
در ادامه توانستیم از همه ترورها و ناملایمات و خیانت‌ها و خنجرهای از پشتِ مسلمان‌نمایان به سلامت عبور کنیم و حتی جنگ تحمیلی هشت ساله را با نرم افزار انقلاب اسلامی که ریشه در قرآن و سنت و اجتهاد شیعی داشت، مدیریت کنیم.
با فقدان مطهری‌ها و بهشتی‌ها، در کوران تهاجم فرهنگی دشمن و اذناب داخلی آن نیز مصباح یزدی‌ها نگذاشتند استحاله فکری نظام گفتمانی جمهوری اسلامی صورت پذیرد.

  • علی مهدوی

نماز سلمان، نمازی مستحبی است که سی‌رکعت دارد و در سه وقت اول، نیمه و آخر رجب هر بار ده رکعت گزارده می‌شود. بنابر روایات، پیامبر(ص) این نمازرا به سلمان فارسی آموزش داده و فضایل بسیاری برای آن ذکر کرده است. شیخ طوسی این نماز را در مصباح المتهجد ذکر کرده است.

روایت

از سلمان فارسی نقل شده است که در آخر ماه جمادی‌الآخر خدمت پیامبر اسلام رسید. پیامبر فرمود‌: ای سلمان! تو از ما اهل بیتی و آن‌گاه از فضائل این نماز برای سلمان گفت. سلمان از پیامبر چگونگی نماز را می‌پرسد و پیامبر پاسخ می‌دهد. سلمان به سجده می‌افتد و به خاطر شنیدن این حدیث شکر می‌گوید. طوسی در مصباح المتهجد، علامه مجلسی در زاد المعاد و شیخ عباس قمی در مفاتیح الجنان این نماز را در اعمال ماه رجب ذکر کرده‌اند.

چگونگی ادای نماز

این نماز سی رکعت است که در سه وقت اول رجب، نیمه رجب و آخر رجب خوانده می‌شود.

  • علی مهدوی

از کتاب اقبال الاعمال

اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ یَا اللَّهُ یَا اللَّهُ یَا اللَّهُ أَنْتَ اللَّهُ الْقَدِیمُ الْأَزَلِیُّ الْمَلِکُ الْعَظِیمُ أَنْتَ اللَّهُ الْحَیُّ الْقَیُّومُ الْمَوْلَى السَّمِیعُ الْبَصِیرُ یَا مَنِ الْعِزُّ وَ الْجَلَالُ وَ الْکِبْرِیَاءُ وَ الْعَظَمَةُ وَ الْقُوَّةُ وَ الْعِلْمُ وَ الْقُدْرَةُ وَ النُّورُ وَ الرُّوحُ وَ الْمَشِیَّةُ وَ الْحَنَانُ وَ الرَّحْمَةُ وَ الْمُلْکُ لِرُبُوبِیَّتِهِ نُورُکَ أَشْرَقَ لَهُ کُلُّ نُورٍ وَ خَمَدَ لَهُ کُلُّ نَارٍ وَ انْحَصَرَ لَهُ کُلُّ الظُّلُمَاتِ

أَسْأَلُکَ بِاسْمِکَ الَّذِی اشْتَقَقْتَهُ مِنْ قِدَمِکَ وَ أَزَلِکَ وَ نُورِکَ وَ بِالاسْمِ الْأَعْظَمِ الَّذِی اشْتَقَقْتَهُ مِنْ کِبْرِیَائِکَ وَ جَبَرُوتِکَ وَ عَظَمَتِکَ وَ عِزِّکَ وَ بِجُودِکَ الَّذِی اشْتَقَقْتَهُ [أشفقته‌] مِنْ رَحْمَتِکَ وَ بِرَحْمَتِکَ الَّتِی اشْتَقَقْتَهَا مِنْ رَأْفَتِکَ وَ بِرَأْفَتِکَ الَّتِی اشْتَقَقْتَهَا مِنْ جُودِکَ وَ بِجُودِکَ الَّذِی اشْتَقَقْتَهُ مِنْ غَیْبِکَ وَ بِغَیْبِکَ وَ إِحَاطَتِکَ وَ قِیَامِکَ وَ دَوَامِکَ وَ قِدَمِکَ

وَ أَسْأَلُکَ بِجَمِیعِ أَسْمَائِکَ الْحُسْنَى لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ الْوَاحِدُ الْأَحَدُ الْفَرْدُ الصَّمَدُ الْحَیُّ الْأَوَّلُ الْآخِرُ الظَّاهِرُ الْبَاطِنُ وَ لَکَ کُلُّ اسْمٍ عَظِیمٍ وَ کُلُّ نُورٍ وَ غَیْبٍ وَ عِلْمٍ وَ مَعْلُومٍ وَ مُلْکٍ وَ شَأْنٍ وَ بِلَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ تَقَدَّسْتَ وَ تَعَالَیْتَ عُلُوّاً کَبِیراً

  • علی مهدوی

حجت الاسلام محمود محققیان

سخنرانی حجت‌الاسلام محمود محققیان

مدیر مراکز علمی تربیتی حوزه علمیه قم گفت: ساحت تعلیم و تربیت، قضاوت، ثبت احوال و اسناد، ثبت موالید و وفیات، ثبت ازدواج و طلاق، امور اوقاف و حتی قاضی عسکر بودن در برخی از دوره‌های تاریخی در دست علمای بلاد بود.

حجت‌الاسلام محمود محققیان مدیر مراکز علمی تربیتی حوزه علمیه قم در دیدار مدیران،‌ معاونان و هم‌سنگران بنیاد هدایت ورود جدی حوزه علمیه قم به مبحث امامت مساجد و تبیین اندیشه، راهکارها و تربیت نیروی انسانی کارآمد و متناسب را ضروری و نیاز جامعه امروز دانست.

وی گفت: طبق مبانی اسلام دین متکفل سعادت دنیا و آخرت مردم است. یعنی دین با قابلیت حداکثری خود می‌تواند سعادت دو دنیا را تأمین کند چون دین دارای تاثیرات زیادی در زندگی مردم است و مسجد محل ارائه این دین حداکثری است.

  • علی مهدوی

همایش کتاب سال حوزه
بیست و دومین همایش کتاب سال حوزه و چهارمین جشنواره مقالات علمی حوزه که در مدرسه علمیه معصومیه در قم به صورت مجازی برگزار شد، از صاحبان آثار برگزیده، شایسته های تقدیر،‌ ناشران و ... در بخش کتاب، پایان نامه و مقالات تجلیل به عمل آمد.

اهم سرفصل‌های ویژه‌نامه کتاب سال حوزه:

  • مشاهده تعداد آثار ارسالی به تفکیک گروه‌های علمی
  • معرفی آثار برگزیده
  • معرفی آثار شایسته تقدیر
  • معرفی آثار شایسته تحسین
  • معرفی ناشران و مراکز پژوهشی برگزیده و شایسته تقدیر
  • شاخص‌های داوری آثار در همایش


مشاهده نسخه PDF:

دانلود ویژه‌نامه کتاب سال حوزه (Pdf)

  • علی مهدوی