مناهج

مناهج
نگرش ها و دغدغه های حوزه و روحانیت

۶ مطلب با کلمه‌ی کلیدی «تکلیف روحانیت» ثبت شده است


#طریق_تحول 🔟

📝 شرط سوم: استقامت
👤 علامه مصباح یزدی


🔹 ایجاد یک انقلاب غیر از آن دو شرط (بینش و فداکاری)، یک شرط دیگر هم می‌خواهد و آن استقامت در مسیر است.

🔹 بعد از اینکه انسان خودش را آماده فداکاری کرد، باید حواسش جمع باشد، این طور نباشد که تا با مشکلی مواجه شد بگوید ما نیستیم. او باید تا آخر خط را بخواند و وفادارانه بماند و مشکلات را تحمل کند تا به نتیجه برسد؛ نمونه این کار، کم و بیش در حوزه شده است.

🔹 بنده تا آنجایی که می‌شناسم، شخصی که تمام این ویژگی ها در او جمع بود، شهید دکتر بهشتی(ره) بود که فکر تحول علمی در برنامه‌های حوزه را بیش از هرکس ابداع و دنبال کرد و خودش وارد شد و آستین‌ها را بالا زد، خودش عملا برای دانشجویان (طلاب) وقت می‌گذاشت. به کارهای روزانه و هفتگی‌شان رسیدگی می‌کرد. البته ایشان می‌توانست به جای اینها، کارهای دیگری بکند که نتایج مفیدتری برای شخص خودش داشته باشد. همینطور کسانی که با ایشان همکاری و همیاری می‌کردند؛ ولی آنها هم گذشت کردند. کسانی بودند که می‌توانستند به مرجعیت و به مقامهای دیگر روحانی با منافع دنیوی و اخروی برسند، اما فداکاری کردند.

🔹 ایشان نسبت به اقران خودشان چیزی کم نداشتند، ولی حاضر شدند از خیلی چیزها صرف نظر کنند، برای اینکه زمینه فراهم شود تا نسل آینده استفاده کند. آن کسانی که در این راه استقامت به خرج دادند، متناسب با موقعیت‌شان و شعاع وجودی خودشان در این راه موفق شدند و بهره بردند.

📌 ادامه دارد...

  • نعمتی


#طریق_تحول

📝 باید کتب موجود را قوی و با نگاه نقادانه آموخت

👤 علامه مصباح یزدی


🔹 بنده از روز اولی که طلبه شدم، یعنی پنجاه و چند سال پیش، فهمیدم که برنامه درسی، کتابهای درسی و روش تدریس ما عیب‌هایی دارد. اگر کسی بخواهد این برنامه را اصلاح کند، چه باید بکند؟ آیا باید متخصص از آمریکا بیاوریم؟!

🔹 چه کسی باید بیاید این برنامه‌ها را اصلاح کند؟ هیچ راهی نداشت جز اینکه کسانی از همین برنامه موجود و از همین کتابهای موجود استفاده کنند و سعی کنند اندک اندک تغییراتی در آن بدهند تا به مرحله‌ای برسند که بتوانند تحول عمیق و بنیادی را در آن بوجود بیاورند. این افراد تا همین درسها را نخوانند و در همین مدرسه‌ها با همین شرایط رشد نکنند، نمی‌توانند این تحول را انجام دهند.

🔹 این حرف معنایش این است که کسی آگاهانه خودش را فدای دیگران کند. من این راه را می‌پیمایم، اما با نظر نقادانه در طول مسیر فکر می‌کنم و آن را عیب‌یابی می‌کنم، یادداشت می‌کنم تا آن اندازه که می‌توانم در فکر اصلاحش باشم. اگر نه، وقتی که موقعیتی پیدا کردم، دوستانی پیدا کردم، همراهان و همفکرانی پیدا کردم، به آن جامه عمل می‌پوشانم.

  • نعمتی


#طریق_تحول

📝 خاطره‌ای از شهید بهشتی
👤 علامه مصباح یزدی


🔸 من مقید هستم که برخی از بزرگانی که بر ما حق دارند و از آنها بهره‌ها برده‌ام، اسم ببرم؛ مرحوم آقای دکتر بهشتی(ره)، چند سال رفته بودند آلمان و بعد از جریان خاصی که پس از قتل منصور پیش آمد، به ایران برگشته بودند و می‌گفتند:

❗️ما هنوز به مقررات راهنمایی و رانندگی شهر #هامبورگ آشنا نشده‌ایم. هر روز مقررات عوض می‌شود، امروز این خیابان یک طرفه است، فردا آن خیابان. هر چندوقت یک بار پلیس می‌آید یک شهر یا روستایی را آزمایش می‌کند تا ببیند این طرح بهتر است یا آن طرح. شما ببینید کشوری که بیشترین سابقه را در این زمینه دارد، بهترین تمرین‌ها و آزمایش‌ها و بهترین روش‌های علمی را اجرا می‌کند تا به نتیجه برسد.
هرچند تغییرات هر روزه، برای شهروندان مشکلاتی را ایجاد می‌کند اما راه تکامل همین است.

✅ ایشان این مثال را می‌زد برای اینکه بگوید شما از تغییر برنامه‌ها نهراسید، چرا که بدون این #آزمون_و_خطاها کار آدمیزاد پیش نمی‌رود. وحی منزلی نازل نشده است که برنامه بی‌عیبی باشد و همان را عمل کنیم. هم شرایط متغیر است و هم اطلاعات و فکر انسانها محدود است. بالاخره در این مسیر باید عده‌ای فدا شوند، یعنی وقتشان تلف شود و آزمایش‌های مختلفی روی اینها انجام شود تا بتوانند از امکانات موجود استفاده کنند و #زمینه‌ساز_تحول بهتری برای دیگران شوند.

  • نعمتی


#طریق_تحول

📝 شرط دوم: فداکاری
👤 علامه مصباح یزدی


🔹 روحیه #فداکاری باید در ما هم باشد. اگر شما در مسیری قدم گذاشتید و برای کاری اقدام کردید که نفعش عاید شخص شما نمی‌شود و حتی ممکن است تحصیلات شما عقب بیفتد اما نتیجه این کار برای آیندگان مفید است، فداکاری کرده‌اید. این روحیه باید در شما باشد تا بتوانید تحول ایجاد کنید.


🔹 در گذشته گاهی افراد از تغییر برنامه‌های درسی حوزه انتقاد می‌کردند و به شوخی می‌گفتند: «شما ما را #موش_آزمایشگاهی کرده‌اید، هر روز برنامه‌ای می‌ریزید و روی ما آزمایش می‌کنید.»
این کار اشکالی ندارد، چون انسان هم احتیاج به آزمایشگاه دارد، جامعه آزمایشگاه است.

✅ به هر حال کسانی که می‌خواهند تحولی در جامعه ایجاد کنند، یک برنامه کامل بی‌عیب را از اول نمی‌توانند طراحی کنند. برنامه‌ای را باید مدتی عمل کنند تا عیبهایش ظاهر بشود، بعد تغییر دهند و اصلاح کنند. باید این راه‌ها را بروند تا برنامه تدریجا تکامل پیدا کند. این مسائل طبیعی است.

📌 ادامه دارد...

  • نعمتی



🖋 علی مهدوی


🔸 فرض کنید قرار است اتفاق مهم و تعیین‌کننده‌ای بیفتد. اتفاقی که اراده‌ها در آن سرنوشت‌ساز هستند.
در چنین شرایطی سه نوع برخورد می‌توان داشت:

1️ فعالیت قوی قبل از اتفاق و تلاش برای تغییر و رقم خوردن بهترین سرنوشت

2️ سکوت و بی‌تفاوتی محض!!

3️ سکوت تا وقوع اتفاق و سپس زبان بازکردن به گلایه و نقد پس از آن اتفاق!

🔹 دسته اول به تکلیف خود -ولو در غربت- عمل کرده و خط تحول را تعقیب کرده است؛ هرچند نتیجه‌ای متفاوت و دور از انتظارش حاصل شده باشد.

🔹 حساب نومیدی و خواب‌زدگی دسته دوم که واضح است. هرچه از سنگ و چوب حرکت برخیزد از این طیف هم برخواهد خواست.
اما دسته سوم موقع تکلیف، در خواب هستند و پس از آن تازه هوشیار شده و ناله و فغان سر می‌دهند!! به خیال خود روشنگری می‌کنند؛ حال آنکه بدانند یا ندانند صرفا به سیاه‌نمایی می‌پردازند و تضعیف.

🔹 انتخاب اعضای شورای عالی و هیأت رییسه جامعه مدرسین از همین سنخ اتفاقات مهم است. تا قبل از انتخاب، وظیفه داریم بهترین ملاک‌ها را معرفی و اصلح افراد را مطالبه کنیم. اما پس از انتخاب افراد، بجای غر زدن و سیاه‌نمایی و تخریب و تضعیف جایگاه نهادها، لازم است مسیر مطالبات و تحول را از خط درست آن پیگیر شویم. تحولِ حقیقی شدنی است؛ به شرط شجاعت، صراحت و #صبر_انقلابی.

🔹 این را همه بدانیم مبادا خط اصیل و صراط مستقیم تحول‌خواهی که آموزه‌ و رهنمون امامان انقلاب است را به رفتارهای عقیمِ شبه اپوزوسیون تقلیل دهیم؛ رفتارهایی که همیشه تداعی‌گر پرخاشگری و به دور از منطق است!!

🔻 ما کجاییم و ملامتگر بیکار کجاست؟!


  • نعمتی


🖋 محمد حق‌پرست


1️ تحول در حوزه، ماهیتی علمی دارد. پس ادبیات تحول، باید ادبیاتی علمی و همراه با متانت و ادب باشد. کمترین توهین یا بی ادبی، بزرگترین آسیب را به تحول می زند. اگر کسی نیت خیر اما قلم و زبان تندی داشته باشد، بهترین طرح‌ها و ایده‌ها را هم نابود می‌کند و عملا به تحول‌خواهی رنگ و بوی منفی می‌دهد. بدترین ادبیات در تحول، ادبیات ژورنالیستی، جدلی و احساسی است؛ چون لازمه تحول قانع‌کردن دیگران است، نه هیاهوی رسانه‌ای.

2️ تحول در فضای آزاداندیشی، طر‌ح‌ها و ایده‌های نو شکل می‌گیرد. اما ادعای آزاداندیشی و تضارب افکار، چطور با به کار بردن تعبیرات سنگین و جنجالی قابل جمع است؟ آیا جز این  است که چنین ادعای آزاداندیشی بهانه‌ای برای عبور از خطوط قرمز است و به ضرر تحول تمام می‌شود؟

3️ عیار هر رسانه و جریانی، به محتوا، ادبیات و روش اوست. ازاین‌رو، همانقدر که نیت و محتوا مهم است، روش‌ها هم مهم هستند. روش جریانها گاهی فاصله‌ای بین مشرق و مغرب دارند و از اصل نیت و هدف مهمتر می‌شوند. روشی که منجر به ضعف تحقق تحول شود، در واقع ضد تحول‌خواهی است.

4️ تحولی که با صرفا تحریک احساسات به وجود بیاید، پایه‌ای ندارد و خیلی زود از بین می‌رود. همچنین تجربه نشان داده هرگاه طرح و ایده‌ای با ادبیات جنجالی و فشار رسانه‌ای روی کار آمده، دوام نیاورده و عده‌ای دیگر با همین روش آن را از بین برده‌اند.




  • نعمتی