مناهج

مناهج
«نگرش ها و دغدغه های حوزه و روحانیت»

طلاب خواهر و بحران تجرد۱

چهارشنبه, ۱ مرداد ۱۳۹۹، ۰۶:۲۶ ب.ظ

 آفات ایده‌آل‌گرایی مفرط

 زهرا ابراهیمی

 هشتگ‌ها گاهی باعث می‌شوند لابلای اندوخته‌های ذهنیمان چرخی بزنیم و آنچه دغدغه‌ی فکریمان بوده را مورد واکاوی مجدد قرار دهیم.
از دیشب که هشتگ #ازدواج_آسان به مناسبت پیوند آسمانی حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها و حضرت علی علیه‌السلام در فضای مجازی پررنگ شد، موضوع ازدواج، آن هم بین طلاب ذهنم را به خود مشغول کرد.
بالا رفتن سن ازدواج مسأله‌ای است که نمی‌توان از آن چشم‌پوشی کرد؛ اما وجود چنین معضلی در میان خواهران طلبه کمی تعجب‌برانگیز است.

 به نظر می‌رسد برادران طلبه به محض ورود به حوزه به استحباب امر مقدس ازدواج بیش از سایر امور پی می‌برند و اهتمامشان بر جامه‌ی عمل پوشاندن به این مستحب بسیار مشهود است. به همین دلیل در بین برادران طلبه با مشکل بالارفتن سن ازدواج کمتر روبه‌رو هستیم. البته شاید دلیل آن این باشد که آنها مطابق با سنت و عرف جامعه دست به انتخاب می‌زنند و حق تقدم برای گزینش و انتخاب دارند چرا که آنها باید برای ازدواج پیش‌قدم شوند.

 تفهیم امر ازدواج و تبیین معیارهای لازم برای یک ازدواج موفق در بین خواهران طلبه و لابلای دروس اخلاق و خانواده، آنها را به این سمت کشانده است که باید طرف مقابل معیارهای لازم برای ازدواج را به طور تمام و کمال داشته باشد. شاید تزریق نگاه ایده‌آل‌گرایانه و کمال‌گرایانه به آنها منجر شده که تنها افرادی که بالاترین مراتب لازم در معیارهای مدنظر را داشته باشند، مورد انتخاب قرار دهند .
اگرچه برای بانوان طلبه اکثراً معیارهای مادی و ظاهری از درجه‌ی اهمیت کمتری برخوردار است، اما از آن سو اهمیت بسیار زیادی که به معیارهای معنوی می‌دهند به حدی است که به افرادی که کمتر از تصورات ذهنی‌شان دارای آن معیارها باشند، "بله" نمی‌گویند .

 ازدواج امر مقدسی است و برای آنها که اهل تدینند، معیار ایمان و اخلاق به عنوان معیارهای اصلی ازدواج مد نظر گرفته می‌شود. اما قطعاً ایمان و اخلاق دارای مراتب است. اگر کسی در حد معمول از مرتبه‌ای از ایمان و اخلاق برخوردار باشد شایستگی تشکیل زندگی و خانواده را دارد. اما دختران طلبه‌ی ما دچار چنین طرز تفکری شده‌اند که لزوماً باید طرف مقابل حد بالایی از ایمان و اخلاق را داشته باشد و تمام مصادیق اعتقادی و اخلاقی را چه در ظاهر و چه در باطن یکجا و به شکل کامل دارا باشد.

 تزریق این طرز تفکر در ذهن خواهران طلبه، باعث شده که آنها در انتخاب دچار وسواس شوند و به اصطلاح سخت‌پسند گردند. توجه به معیارهای معنوی در امر ازدواج دستور آموزه‌های اسلام است اما حساسیت بی‌مورد در رابطه با مصادیق جزئی این معیارها، حاصل آموزش غلط و یا عدم تبیین صحیح این موضوع در حوزه‌های علمیه است.
بیرون راندن اکثر آدم‌ها از دایره‌ی تعاریف اعتقادی و اخلاقی خود، بلایی است که در همه‌ی امور اثر نامطلوبی بجا گذاشته است و در امر ازدواج نیز خود را به شکل بالارفتن سن ازدواج نشان می‌دهد.

  • نعمتی

ازدواج

معیشت طلاب

مناهج

نظرات (۲)

به عقیده ی من یک دلیل مهم تجرد آنها طرز تفکر آنهاست که فکر می کنند تافته ی جدا بافته اند.مثلا در اجتماعات خانوادگی انزوا را انتخاب می کنند چرا که دیگرا ن را اهل غیبت و دروغ و... می دانند و در شان خود نمیدانند که با آنها نشست و برخاست داشته باشند.در عروسی ها شرکت نمی کنند چرا که موسیقی را حرام میدانند و بقیه را اهل معصیت میدانند.این خود بینی ها منجر می شود به این که حتی برادران طلبه هم جرات ازدواج با آنها را نداشته باشند.

  • فاطمه معصومه نگاهدار

  • سلام علیکم

    در باب علت تاخیر ازدواج طلاب خواهر باید دقیق تر شد مبادا با تحلیل های سریع ،سطحی و گاه اشتباه این فکر به بدنه اجتماع تزریق شود تحصیلات حوزوی سبب وسواس و سخت گیری شده ، سن ازدواج خانم ها را بالا می برد ان چنان که در گذشته دید غالب مردم تحصیل را باعث باز شدن چشم و گوش خانم ها می دانستند و از ان پرهیز می دانند یا نگاهشان به خانم های دانشجو نگاه مثبتی نبود.

    چند نکته در راستای علل تاخیر ازدواج طلاب خواهر به نظر می رسد:

    ۱.هر چند برخی به وسواس و کمال گرایی در انتخاب همسر دچار می شوند اما این تعداد نسبت به کل طلاب خواهر کم بوده و بیشتر در استان های مذهبی یا افرادی با خانواده و موقعیت های خاصی که فرد فرصت و امید انتخاب بیشتری پیش روی خود می یابد روی می دهد .

    ۲.رویکرد غالب جامعه خصوصا در استان هایی که به غیر مذهبی بودن معروفند پرهیز از ازدواج با خانم های مذهبی خصوصا طلاب خواهر است.

    ۳..برخی طلبه های خواهر که تعدادشان اگر بیشتر از دسته اول نباشد کمتر نیست برعکس ایشان غیر معمم بودن ،اشتغالات غیر حوزوی و..برایشان معیار است.این افراد خصوصا در استان های غیر مذهبی معمولا مورد انتخاب بیشتر اقایان قرار نمی گیرند مگر مذهبی ها (بسته به میزان جمعیت در سن ازدواج مذهبی ها و ...گاه این طلاب خانم دچار مشکل می شوند)

    ۴.برخی طلاب اقا و مذهبی ها  هم از زندگی مشترک با مذهبی ها خصوصا طلاب خواهر پرهیز دارند  و ترجیح می دهند با غیر مذهبی ها ازدواج کنند ،زیرا معتقدند ان ها وظایف خاص خود را در برابر همسر بهتر انجام می دهند ،البته در بسیاری موارد نیت تغییر رفتارهای اشتباه فرد مورد نظر و اصلاح او را هم دارند .


    ۵.اختلاف و تفاوت فرهنگی طلاب اقا و خانم با خانواده های شان و سنگ اندازی خانواده ها به انواع دلایل از علل ازدواج دیر هنگام خانم های طلبه می تواند باشد.

    ۶.مشکلات اقتصادی طلاب اقا و خواهر در تامین جهیزیه ،منزل ،معیشت

    علیرغم توصیه به خانواده ها ، همه ایشان توان حمایت از جوانانشان را در ابتدای زندگی حتی به صورت حداقلی ندارند .
    هر چند قناعت و ساده زیستی بسیار کمک کار است اما باید در نظر داشت توان افراد در عمل به این مهم متفاوت است ، می گویند: «توانا بود هر که دانا بود» اما به نظر می رسد این مصراع  اجمالا به نقش علم در توانایی اشاره می کند اما همه توانایی را تضمین نمی کند ،افراد از ژن ها ،محیط ها و تربیت های متفاوتی هستند پس غیر از تشویق به ساده زیستی و قناعت نمی توان از همه به یک اندازه انتظار تحمل یکسان خصوصا صبر بر  شرایط اقتصادی سخت بسیاری از  طلاب اقا در زمان حاضر را داشت و باید دولت و سایر مسوولین مربوط هم نقش خود را ایفا کنند ،فرهنگ پرداخت خمس و سایر وجوهات  هم در بین مردم نهادینه شود.

    ۷.برخی طلاب هم امکان دارد برای حفظ ابرو (مشکل مالی ،بیماری و..)علت تاخیر ازدواج خود را بیان نکنند و به علل دیگر متوسل شوند.

    برخی از این عوامل در بین سایر اقشار جامعه هم وجود دارد و اختصاص به قشر طلبه و غیر طلبه ندارد .

    امیدوارم خصوصا در حالی که دشمنان داخلی و خارجی در صدد ضربه به اسلام و انقلاب و خصوصا حوزه های علمیه هستند ، دقیق تر بیندیشیم و نشر بدهیم تا خدای ناخواسته کوچک ترین بهانه ای به دستشان داده نشود ان چنان که اکنون در فضای مجازی مشاهده می شود. 

    پیشنهاد می شود برخی کارشناسان و روحانیون که به امر تحقیق و پژوهش خصوصا در زمینه جامعه شناسی اشتغال دارند ،نتیجه تحقیقات خود را در این زمینه منتشر نمایند یا اگر تاکنون پژوهشی صورت نگرفته ورود نمایند و با نتایج علمی خود ،ابهام ها را برطرف نمایند.
    باتشکر

    ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
    شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
    <b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">