مناهج

مناهج
«نگرش ها و دغدغه های حوزه و روحانیت»

۱۰۶ مطلب با موضوع «پرونده‌ها» ثبت شده است



🖋 محمد حق‌پرست

🔹 به نظر، قدم‌های اول تحول، در حال برداشتن است. اینکه اساتیدی به نمایندگی از طلاب، حرفهای ایشان را مطرح می‌کنند و برای رفع مشکلات پیشنهاد می‌دهند، یعنی استارت تحول زده شده و شورای عالی قصد جدی برای تحقق تحول دارد.

🔹 اما ادامه دادن هر چیزی مهم‌تر از آغاز آن است. انتظار طلاب این است که اساتید مدعو، پیگیر مباحث مطرح در این جلسه و جلسات مشابه باشند. از روند تحول به طلاب و رسانه‌های حوزوی گزارش دهند و تا روزی که طرح‌های پیشنهادی محقق شود، پیگیر اجرا شدن آنها باشند. در دل طلاب امید واقعی وقتی زنده خواهد شد، که طلاب اثر خارجی و تحقق وعده‌های شورای عالی را ببینند. طلاب باید تحول را حس کنند. طعم خوب تصمیم‌های تحولی را بچشند، وگرنه با جلسه‌گرفتن و وعده‌دادن مشکلی حل نخواهد شد.

🔹 رسانه‌ها و جریان‌های حوزوی نیز در راستای تحقق تحول نقش اساسی دارند. ایشان هستند که با طرح‌ها و پیشنهاداتشان باید به این جریان نوپا کمک کنند و همراه باشند. این جریان قطعا نیاز به نقد و انتقاد دارد تا به پویایی لازم برسد، اما رویکرد انتقادی‌داشتن با رویکرد خنثی‌بودن یا بی‌فایده دانستن اقدامات، تفاوت دارد.

🔹 حوزه امروز، بیش از گذشته نیاز به تحول‌خواهی و دغدغه در این زمینه نیاز دارد. امروز، روز طرح‌دادن و چانه‌زنی است و اگر این فرصت‌ها بگذرد، بعدا کمتر جای اعتراض و انتقاد باقی خواهد ماند و جریان‌ها و اساتید خنثی عذری نخواهند داشتj

  • نعمتی



📝 دیدار جمعی از اساتید و نخبگان حوزوی با دبیر شورای عالی حوزه‌های علمیه

🔹 موضوع نشست: چه مسائلی باید در اولویت کاری حوزه‌های علمیه قرار گیرد؟

🔻 مهمترین محورهای پیشنهادی نخبگان:

۱. برنامه‌ریزی مناسب جهت ایجاد فضایی مناسب برای تربیت مدیران حوزوی در سطوح مدیریتی مختلف؛ «عدم برخورداری فضای فعلی حوزه از مدیران شایسته در بخش­های مختلف اعم از مدارس، مراکز و حتی ستاد»
۲. علت یابی دلزدگی و افسردگی طلاب در فضای حاکم بر حوزه­های علمیه؛


۳. برنامه‌ریزی مناسب برای ایجاد کارویژه­‌های روحانیت جهت به رسمیت شناختن توان جامعه نخبگان حوزه‌های علمیه در عرصه‌های مختلف؛
۴. برنامه‌ریزی مناسب برای اقتصاد و معیشت طلاب؛
۵. ایجاد ایجاد فضای تعاملی هرچه بهتر در حوزه با ظرفیت­‌های درونی و بیرونی؛


۶. تدوین تعاریف ملموس برای خروجی­‌های حوزه در جامعه با توجه به نظام آموزشی و نوع مدرک؛
۷. تدوین کتب متناسب با نظام آموزشی جدید؛


۸. استفاده بهینه حوزه و حوزویان از فضای مجازی با توجه به جامعه هدف حوزه­ های علمیه یعنی عموم مردم؛
۹. تناسب در اختصاص بودجه حوزه­ های علمیه جهت فعالیت در فضای مجازی و تهیه گزارش در این زمینه؛


۱۰. ایجاد دفتر همکاری حوزه با سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران؛
۱۱. الگوگیری از فضاهای آموزشی کشور جهت ایجاد اشتغال مناسب با رتبه علمی طلاب و دوری از مدرک گرایی صرف در حوزه­ های علمیه؛
۱۲. تشکیل کمیته های خاص جهت به نتیجه رساندن خروجی این جلسات.

  • نعمتی


✅ به منظور اطلاع‌رسانی مناسب از برنامه و فعالیت‌ها
✅ اطلاع از آخرین رویدادها و مصوبات
✅ ایجاد راه ارتباطی جهت تعامل و دریافت نظرات پیشنهادات و ایده های فضلاء ، اساتید و طلاب محترم
کانال شورای عالی حوزه های علمیه با پیگیری های دلسوزانه حضرت آیت الله حسینی بوشهری "دبیر محترم شورای عالی حوزه‌های علمیه" در پیام رسان ایتا راه‌اندازی شده است.

@shorayeaali

📌 مناهج:
امیدواریم این اقدام شورای محترم عالی، سرآغازی برای ارتباط دو سویه و مستمر با طلاب، اساتید و بدنه حوزه علمیه باشد که یقینا برکات بسیاری خواهد داشت.

〰️〰️〰️〰️〰️〰️
📌 بیشتر بخوانید:👇🏻
https://eitaa.com/manahejj/3087


  • نعمتی


#نشر_حداکثری

 نشر دیجیتال

 تحلیل امام خامنه‌ای نسبت به مشکلات جمهوری اسلامی و نحوه موضعگیری روحانیت در قبال این مشکلات


 امروز که مردم با مشکلات زیادی به لحاظ اقتصادی روبرو هستند، انتقادهایی نسبت به حاکمیت، دولت و نظام جمهوری اسلامی دارند. اما کدام‌یک از این انتقادها و اشکالات صحیح است؟ وظیفه مبلغان در برابر مردم چیست؟ آیا باید با مردم همراهی کنند، یا اینکه باید امیدواری ایجاد کنند؟ اشکالات را توجیه کنند یا کاملا بپذیرند؟ در برابر این انتقادات، چه پیشنهادی می‌توانند داشته باشند؟

 جواب این سوالات را می‌توانید در بیانات امام خامنه‌ای بخوانید. ایشان در جلساتی که با طلاب و روحانیت داشتند، این موضوع را کاملا تبیین کرده و تکلیف روحانیت را مشخص می‌کنند.

 این کتاب، توشه سیاسی مبلغین در مواجهه با سوالات و شبهات مردم درباره مشکلات و ضعف‌های جمهوری اسلامی است.

دانلود کتاب:

https://media.hawzahnews.com/d/2020/08/19/0/998617.pdf

  • نعمتی

 محمد حق‌پرست

 اگر هدایت سیاسی در کنار سایر هدایتهای اعتقادی و معرفتی، مهم و ارزشمند است پس به همان اندازه باید برای علما و کادر مدیریت حوزه نیز مهم و دغدغه باشد. نمی‌شود در عصر انقلاب اسلامی و اندیشه‌های امام خمینی (ره) طلبه شد، اما هیچ آشنایی عمیقی با اندیشه‌ها و نگاه‌های امام هم نداشت. طنز تلخی است، که از طرفی انتظار هدایت سیاسی داشته باشیم، و از طرفی برنامه و آموزش خاصی هم نداشته و همه مسئولیت را بر عهده خود طلبه بگذاریم.

 فرق است بین طلبه‌ای که سیاست را از راه درست آموخته باشد، با طلبه‌ای که تحلیل سیاسی‌اش را به وسیله خُرده اطلاعات شبکه‌های اجتماعی به دست آورد. و بدتر آنکه گمان می‌کند با ظاهر این اطلاعات دسته چندم، می‌تواند باطن قضایای مختلف را ببیند و تحلیل کند. امروزه اثر این نوع تحلیل ضعیف سیاسی را در برخی طلاب می‌بینیم که بدون پشتوانه علمی، تحقیقی و مبنایی، در فضای مجازی با آبروی حوزه بازی می‌کنند و خود را نماد روحانیت انقلابی معرفی می‌کنند.

 قبل از انقلاب و سالهای ابتدای انقلاب، حوزه علمیه قطب سیاسی کشور بود و مردم از روحانیت، خط سیاسی می‌گرفتند. اما در این سالها که حوزه در وظیفه هدایت سیاسی خود کمرنگ شده و کمتر خروجی مؤثری در این زمینه داشته است، مدیریت از دست حوزه خارج شده و عملا دیگران بر این فضا غالب شدند. یکی از علتهای این رویکرد آن است که حوزه علمیه در زمینه آموزش تحلیل سیاسی، ضعیف عمل کرده است. اینکه دغدغه آموزش تحلیل سیاسی به طلاب، بارها از سوی مقام معظم رهبری به شورای عالی و سایر مسئولین حوزوی مطالبه شده، آینده‌نگری معظم له نسبت به امروز است.

 آری، همیشه عده‌ای قلیل به دنبال چنین مسائلی می‌روند، اما این حرکت خودجوش هیچ ایده، برنامه و آینده‌نگری در طراز کلان حوزه علمیه ندارد. از این رو، حوزه بر ایشان مدیریتی ندارد تا بتواند در برابر تحریفها و انحرافهای سیاسی، به صورت منسجم عمل کنند.

〰️〰️〰️〰️〰️

  • نعمتی

 تکلیف حوزه و روحانیت، الگوگیری از علامه طباطبایی در هدایت جامعه

امام خامنه‌ای

 علامه طباطبایی، هم فقیه بود و هم اصولى؛ هم مى‌توانست درس خارج فقهِ مفصلى بدهد؛ هم مى‏‌توانست درس خارج اصول مفصلى ترتیب دهد و فضلا را جمع کند؛ اما او به کارى پرداخت که آن روز آن را لازم مى‏‌دانست. بعد هم حوادث و وقایع شهادت داد بر اینکه این‏ها لازم است.


 مناهج:
این سخن به معنای تضعیف فقه و اصول نیست؛ علامه طباطبایی، شهید مطهری و دیگرانی هم که منشأ خیر و هدایت علمی و سیاسی شدند، عالِم فقه و اصول و فلسفه و در یک کلام اسلام‌شناس بودند؛ سپس به آنچه برای هدایت جامعه نیاز بود پرداختند و گرفتار روزمرگی‌های علمی نشدند.

〰️〰️〰️〰️〰️

  • نعمتی

 محمد حق‌پرست

 یکی از اشکالات حوزویان به سخنرانان غیر روحانی این است که چرا ایشان به عرصه هدایت سیاسی می‌پردازند درحالیکه معمولا فهم آنها از دین ناقص است و از سر احساسات و هیجانات سیاسی سخنرانی می‌کنند.

 این اشکال به ایشان وارد است که بدون تخصص لازم، نظریه‌پردازی و هدایت سیاسی می‌کنند. اما اشکال بزرگتر به خود روحانیت است که در عمل، وظیفه خودش را محدود به هدایت در مسائل دینی خاص کرده است؛ یعنی اعتقادات، اخلاق و فقه. حوزه در عرصه معارف طلبه‌های خوبی تربیت می‌کند، اما در عرصه هدایت سیاسی، دست پری ندارد. لذا مخاطب امروز، در عصر رسانه و ارتباطات است که اگر خوراک فکری خوب برایش تهیه نشود، سراغ افکار و نظرات دیگران می‌رود، هرچند ناقص و غیر تخصصی باشد.

 شاید کسی بگوید، هدایت سیاسی اساسا نیاز به علمای متخصص ندارد. برای پاسخ کافی است تصور کنید افرادی، جوابهای سطحی به شبهات اعتقادی بدهند؛ بدون اینکه اجتهاد و تخصص لازم را داشته باشند. همین نسبت در هدایت سیاسی وجود دارد. به سخن دیگر، با اینکه در عرصه هدایت سیاسی جوابهایی توسط افراد غیر متخصص داده می شود، اما اگر علما وارد شوند و از منظر علم دینی در برابر تحریفات بایستند، قطعا اوضاع بسیار بهتری خواهیم داشت.

شاهد این مطلب، مقایسه کتابهای شهید مطهری با غیرمعممین است که اجتهاد نداشتند. هر دو هدفشان تبیین دین و توسعه فرهنگ است، اما کتابهای شهید مطهری خط فکری اسلام ناب است، اما کتابهای غیر معممین خط مایه فکری برای منافقین و جریانهای التقاطی شد. در نتیجه وظیفه روحانیت سنگین‌تر و سخت‌تر می‌شود؛ چون هم باید در برابر اصل شبهات تحریف جوابگو باشد، هم باید تفکر ناقص را از بین ببرد و تفکر متعالی و صحیح را جایگزینش کند.

〰️〰️〰️〰️〰️

  • نعمتی

 از هدایت سیاسی جامعه تا طراحی نظامات فقهی

 امام خامنه‌ای

 نظریه‏‌پردازى سیاسى و نظریه‏‌پردازى در همه‏ جریانهاى اداره‏ یک ملت و یک کشور در نظام اسلامى به‏‌عهده‏‌ى علماى دین است. آن کسانى مى‏‌توانند در باب نظام اقتصادى، در باب مدیریت، در باب مسائل جنگ و صلح، در باب مسائل تربیتى و مسائل فراوان دیگر نظر اسلام را ارائه بدهند که متخصص دینى باشند و دین را بشناسند. اگر جاى این نظریه‏‌پردازى پر نشد، اگر علماى دین این کار را نکردند، نظریه‏‌هاى غربى، نظریه‏‌هاى غیر دینى، نظریه‏‌هاى مادى جاى آنها را پر خواهد کرد.

 علاوه‏ بر اینها که نظام اسلامى براى اداره‏ ملت و کشور نیازمند به حوزه‏‌هاست، یک نکته‏ دیگر هم وجود دارد و آن این است که امروز شبهه‏‌هایى مطرح مى‏‌شود که آماج آن شبهه‏‌ها نظام است. شبهات دینى، شبهات سیاسى‏، شبهات اعتقادى و معرفتى در متن جامعه تزریق مى‏‌شود- بخصوص در میان جوانان- هدفش فقط این است که یکى را از یک فکرى منتقل کند به یک فکر دیگرى؛ هدفش این است که پشتوانه‏‌هاى انسانى نظام را از بین ببرد؛ مبانى اصلى نظام را در ذهنها مخدوش کند؛ دشمنى با نظام است. لذا برطرف کردن این شبهه‏‌ها، مواجهه با این شبهه‏‌ها، پاک کردن این غبارها از ذهنیت جامعه- که به وسیله علماى دین انجام مى‏‌گیرد- این هم‏ یک پشتیبانى دیگر، یک پشتوانه‏‌ى دیگر براى نظام اسلامى است.

 پس نظام اسلامى از جهات مختلف متکى به علماى دین و نظریه‏‌پردازان و محققان و دانشمندان حوزه‏‌هاى علمیه است.

 بیانات در دیدار طلاب، فضلا و اساتید حوزه علمیه قم
 ۲۹ مهر ۱۳۸۹

  • نعمتی


#یادداشت_مهمان

 زهرا ابراهیمی

 در حوزه‌های علمیه اولویت اصلی با درس‌خواندن است و بحق نیز باید چنین باشد؛ چون حوزه قرار است بستر تربیت طلاب باشد تا آنها را برای ترویج معارف الهی درجامعه مهیا سازد. لذا طلبه را هرگز نمی‌توان جدا از علم‌آموزی تصور کرد. روح طلبه به طلب علم گره می‌خورد و تحصیل و کسب علم برایش تعبد محسوب می‌شود.

 اگرچه در علوم و معارف الهی طلبه به خوبی درمی‌یابد که رزاق حقیقی خداوند است و قناعت را نیز با زهد عجین می‌نماید؛ اما دغدغه‌ی معیشت باز هم بخشی اجتناب‌ناپذیر از زندگی طلاب است. گاهی فشارهای اقتصادی به حدی زندگی یک طلبه را تحت تأثیر قرار می‌دهد که ناخواسته اولویت‌ها برای او تغییرمی‌کند و کسب معاش، جای خود را به درس می‌دهد!! این چالش، طلبه را سر دو راهی قرار می‌دهد: طلبه یا باید در کنار درس به کاری نیز مشغول گردد و یا قید درس را زده و به همان میزانی که خوانده اکتفاء نماید و وارد بازار کار شود.

 درست است که طلبه خودش در مسیر علم‌آموزی قدم نهاده است و از همان ابتدا به سختی راه واقف بوده است، اما طبیعتا درس‌خواندن نیازمند تمرکز و آرامش فکر است و اگر دغدغه‌ی بحران معیشت حل نشود، ذهن و فکر هم آمادگی لازم برای کسب علوم را نخواهد داشت.

 از طرفی برخی به شدت معتقدند تنها، پرداختن به تدریس، تبلیغ و تحقیق و پژوهش از وظایف یک طلبه است و طلاب نباید به اموری غیر ازاین رو آورند. این تفکر باعث می‌شود که اینگونه افراد نسبت به طلابی که در کنار درس کار می‌کنند، معترض بوده و رفتار آنها را دور از شأن طلبگی قلمداد نمایند. از سوی دیگر، همه طلاب شغل پاره‌وقت آخوندی -در راستای تبلیغ و تدریس و تحقیق- که مکفی حداقلیات معیشت باشد سراغ ندارند.

 طولانی بودن دوره‌های عمومی دروس حوزوی باعث می‌شود که طلاب، تازه بعد از سال ها درس بتوانند وارد مباحث تخصصی شوند و در این مدت نیزمهارتی کسب نکنند و ندانند که دقیقا چه آینده ای در انتظارشان است.

 لذا امروز به شدت جای خالی یک برنامه مدون در حوزه احساس می‌شود. برنامه‌ای که ازهمان سالهای ابتدایی ورود به حوزه در کنار دروس عمومی، تخصص محوری را نیز پیاده سازد و همسو با نیاز جامعه، طلبه اهل علم و اهل مهارت تربیت نماید تا ازاین طریق هم به طلاب و هم به جامعه خدمت نماید.

 آموزه‌های اسلام بسیار گسترده است و تمام جوانب زندگی فردی و اجتماعی انسان را در بر می‌گیرند، لذا علوم دینی پتانسیل لازم برای ورود به فضاهای متعدد اجتماعی را دارد. اما متاسفانه حوزه علمیه هم به مهارت‌آموزی و آموزش علوم کاربردی لازم برای حضور طلاب در نهادهای مختلف کمتر توجه کرده و هم پیگیر حضور طلاب در برخی از فضاهای اجتماعی نبوده است. فضاهایی همچون آموزش و پرورش، بیمارستان‌ها، زندان‌ها، بهزیستی ها، نهادهای مربوط به امور مددکاری، فعالیتهای اجتماعی حتی کانون‌های ترک اعتیاد، مراکز مشاوره‌ای، و ده‌ها و صدها فضای دیگر که می‌تواند از حضور طلاب مهارت دیده در حوزه بهره ببرد.

 امروزه جامعه بیش از پیش نیازمند در صحنه بودن طلاب است. حوزه علمیه باید با ایجاد فضای مهارت‌آموزی و تربیت طلبه برای فضاهای مشخص، کارآمدی و تأثیرگذاری طلاب را در جامعه بالا ببرد. ناگفته نماند که حیات علمی طلبه به حیات اجتماعی او گره خورده است و تفکیک بین این دو مسأله طلبه را به حالت احتضار خواهد کشاند.

  • نعمتی

 بلاتکلیفی شهرک مهدیه
 ناصر میرزایی

 از ابتدای ورود آیت‌الله اعرافی به عرصه مدیریت حوزه علمیه یکی از اتفاقات خوبی که توسط ایشان پیگیری و دنبال شد بحث اخراج ساکنین غیر مجاز شهرک مهدیه بود. شاید رقمی بالغ بر ۹۰۰ واحد مسکونی از خانه‌های شهرک مهدیه در آن زمان، ساکنین غیر مجاز بودند!! افرادی که بعضا بالای ۲۰ سال از سکونتشان در مهدیه می‌گذشت؛ یعنی دقیقا بیش از ۴ برابر زمان قانونی. با زحمات آیت‌الله اعرافی و مجموعه مدیریت شهرک مهدیه تعداد قابل توجهی از این افراد اخراج شدند.

 اما سوالات زیادی هنوز مطرح است که در وهله اول متوجه مدیر شهرک مهدیه «مهندس عرب» است. آیا هنوز طرح اخراج ساکنین غیر مجاز دنبال می‌شود؟! آیا حواسمان هست در این وانفسای گرانی‌های افسارگسیخته اجاره‌بها در قم، چه تعداد از طلاب نخبه و درس‌خوان و آینده‌دار دارند با مصائب نداشتن اجاره‌بها دست و پنجه نرم می‌کنند و چه تعداد در اوج علم‌آموزی مجبور به رها کردن قم و بازگشت و به شهر و دیار خود هستند؟!

براستی چرا در شهرک مهدیه باید هنوز ساکن غیر مجاز داشته باشیم؟! چرا برخی هنوز از دهه ۸۰ در مهدیه ساکن هستند؟! یکی دیگر از مسائلی که واقعا برای نگارنده سؤال است این است آیا در شهرک مهدیه هم پدیده #نورچشمی داریم؟ هستند افرادی که با «توصیه» ساکن

شوند یا با «توصیه» بیش از حد مجاز بخواهند بمانند؟! اصلا نماز و روزه‌ی افرادی که ساکن غیر مجاز هستند صحیح است؟! چرا برخی ساکنین مهدیه ماشین ۲۰۰ میلیونی دارند؟ واقعا این افراد، مستحق سکونت در مهدیه هستند؟ چرا برخی که در شهرستان یا همین قم و پردیسان خانه دارند باید ساکن مهدیه باشند؟ اطلاعات شما ناقص است یا مشکل جای دیگری است؟! امروز اگر در شهرک مهدیه حدود ۳۰۰ تا ۵۰۰ ساکن غیر مجاز داشته باشیم و اضافه بر این حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ واحد مسکونی خالی از سکنه هم داشته باشیم یعنی حدود ۷۰۰ تا ۱۰۰۰ طلبه و خانواده طلبه‌ای که لیاقت سکونت در شهرک مهدیه را دارند از این نعمت محروم شده‌اند و گرفتار هزار و یک درگیری ذهنی و خانوادگی هستند برای پیدا کردن خانه و فراهم کردن رهن و اجاره.

 جناب مهندس عرب! شاید متن این نوشتار اندکی گزنده باشد؛ اما یقین بدانید دلسوزانه است. در زمان مدیریت آیت‌الله اعرافی و تیم مدیریت فعلی شهرک مهدیه اتفاقات خوبی شروع شده بود که همه طلاب را متوقع کرده تا کار به نحو احسن و کامل انجام شود؛ نه موسمی و فصلی.

〰️〰️〰️〰️〰️〰️
 بیشتر بخوانید:

پرونده مناهج درباره شهرک مهدیه
https://eitaa.com/manahejj/2361

  • نعمتی